16 година од потписивања КУМАНОВСКОГ СПОРАЗУМА

16 godina od potpisivanja KUMANOVSKOG SPORAZUMA

8 juna 2015

Kumanovski sporazumU utorak, 9. juna, navršava se 16 godina od potpisivanja Kumanovskog sporazuma koji je doveo do prekida NATO bombardovanja SR Jugoslavije i povlačenja srpske vojske i policije sa Kosova i Metohije.

Tokom ovih 16 godina došlo je do masovnog iseljavanja Srba sa Kosova, nelegalnog proglašenja kosovske nezavisnosti i „martovskog pogroma“, a napadi na Srbe i njihovu imovinu su gotovo svakodnevni.

U ovom periodu potpisan je briselski sporazum između Beograda i Prištine, čiji predstavnici vode dijalog o normalizaciji odnosa, što je preduslov za evropske integracije Srbije.

Predstavnici SR Jugoslavije i NATO potpisali su Vojno-tehnički sporazum 9. juna 1999. godine u Kumanovu.

Narednog dana agresija NATO-a na Srbiju, odnosno SR Jugoslaviju, prekinuta je i usvojena je Rezolucija 1244 Savjeta bezbjednosti UN o Kosovu i Metohiji kojom su u ovoj pokrajini raspoređene međunarodne snage Kfora, a Kosovo nije priznato kao nezavisna država.

Međutim, međunarodne snage, koje je trebalo da garantuje bezbjednost Srbima koji su ostali na Kosovu nisu to uspjele, jer je došlo do velikog iseljavanja Srba, posebno nakon „martovskog pogroma“ 2003. godine kada su Albanci organizovano napali Srbe na Kosovu, paleći njihove domove i crkve.

Sporazum su na vojnom aerodromu kod Kumanova potpisali komandant Kfora britanski general Majk Džekson u ime međunarodnih snaga Kfora, general Vojske Jugoslavije Svetozar Marjanović u ime vlade SR Jugoslavije i general MUP-a Srbije Obrad Stevanović u ime vlade Srbije.

Dan poslije potpisivanja sporazuma, prestalo je NATO bombardovanje Jugoslavije koje je trajalo 78 dana, a snage Vojske Jugoslavije i MUP-a Srbije počele su povlačenje sa Kosova i Metohije. Povlačenje je u skladu sa sporazumom trajalo 11 dana.

U isto vrijeme počeo je ulazak snaga Kfora i svojevrsna trka između ruskih trupa koje su bile stacionirane u BiH i NATO jedinica stacioniranih u Albaniji i Makedoniji.

Na Kosovo i Metohiju prvi je stigao ruski konvoj iz sastava mirovnih snaga UN koji je u centar Prištine ušao 12. juna, a potom je nastavio prema Kosovu Polju i aerodromu „Slatina“, odakle se povukao nakon nekoliko godina.

U južnu srpsku pokrajinu upućeno je 37.200 vojnika Kfora iz 36 zemalja sa zadatkom da čuvaju mir, bezbjednost i povratak više stotina hiljada albanskih izbjeglica dok se ne definiše najširi stepen autonomije Kosova, u skladu sa Rezolucijom 1244.

Kumanovskim sporazumom stvorena je i Kopnena zona bezbjednosti koja je formalno još na snazi, čija je dubina pet kilometara – od administrativne linije pokrajine i centralne Srbije.

Do 2001. godine u ovoj zoni su mogli da se nalaze samo lako naoružani pripadnici policije, a od okončanja sukoba na jugu Srbije, u njoj se nalaze i pripadnici vojske i policije.

Radi povećanja bezbjednosti, jedinice Vojske Srbije i Kfora organizuju zajedničke istovremene patrole.

Sporazum je definisao i Vazdušnu zonu bezbjednosti koja je 1999. godine definisana na 25 kilometara, a 2001. je smanjena na pet kilometara, od administrativne linije u dubinu teritorije centralne Srbije.

Odluka o agresiji na SRJ donesena je, prvi put u istoriji, bez odobrenja Savjeta bezbjednosti UN, a naredbu je tadašnjem komandantu NATO-a, američkom generalu Vesliju Klarku izdao generalni sekretar NATO Havijer Solana.

SR Jugoslavija je napadnuta pod izgovorom da je krivac za neuspjeh pregovora u Rambujeu i Parizu o budućem statusu pokrajine Kosovo i Metohija.

U NATO bombardovanju SR Jugoslavije, koje je počelo 24. marta 1999. godine, poginulo je više od 2.000 ljudi, a gotovo 5.000 je ranjeno.

Teško su oštećeni infrastruktura, privredni objekti, škole, zdravstvene ustanove, medijske kuće i spomenici kulture.

KOMENTARI



Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *