Црногорска Помпеја као туристички бисер

Crnogorska Pompeja kao turistički biser

18 septembra 2015

rumijaOpasano bedemima, na četiri kilometra od obale Jadrana, urbano jezgro sa akvaduktom čuvar je burne i duge istorije. Grad u podnožju Rumije još je neistražen i tek sada počinju da se koriste njegovi turistički potencijali.

U lučkom gradu sunca i zelenila, iznad prostranih bulevara i uređenih plaža, u podnožju planine Rumije, nalazi se ono najlepše, a još neistraženo, od Bara. Opasano bedemima, na četiri kilometra od obale Jadrana, jedno urbano jezgro sa akvaduktom od 17 lukova, rušeno i dizano iz pepela, odoleva vekovima. A opet, tek sada počinje da se prepoznaje kao turistički biser i tek sada se doživljava kao baština od značaja, pa mnogi još ne znaju za „crnogorsku Pompeju“. Budućnost Starog Bara, tog drevnog grada sa burnom i dugom istorijom, čini se, tek dolazi. I dok stručnjaci, svako iz svog ugla, ne otkriju sve tajne i ne istaknu sve vrednosti ovog slikovitog mesta, posetioci već sada mogu da u svim tim ruševinama sakupe komadiće starobarske lepote i naprave od nje mozaik ličnog užitka.

Put do Starog grada vodi kroz maslinjake stare višu od hiljadu, od kojih je jedno stablo odavno „navršilo“ dve hiljade godina. To, najstarije maslinovo drvo u Evropi, zaštićeno je ogradom i jedno je od simbola Bara, inače prepoznatljivog po ovoj biljci i kvalitetnom maslinovom ulju. Stari Barani kažu da su kod ove masline bolesni dolazili da se izleče, nesrećni da bi postali srećni, a zaljubljeni da im ljubav dugo traje. Mnogi parovi se tu i danas venčavaju.

Sliku Starog grada čine neprohodne litice sa tri strane, između kojih se smestilo naselje izgrađeno radi odbrane od neprijatelja i pristupa svežoj pijaćoj vodi, koja je pristizala preko akvadukta. Nedavno su ovde pronađeni ostaci grčke kulture iz četvrtog veka pre nove ere, mada se ta prošlost još istražuje. Veruje se da su ga osnovali Anti, a onda osvojila ilirska plemena, iako se prvi put spominje u dokumentima u 8. veku. U pisanim izvorima iz 9. i 10. veka Stari grad se vodi kao Antibareos, potom kao Antibaris, a u 11. veku kao Antibari. Poznato je da je tvrđava Citadela branila Vizantince, koji su ključeve grada u 11. veku predali vladarima Duklje, a kasnije Nemanjićima, kada se intenzivno razvijao kao grad sa autonomijom, statutom, grbom i sopstvenim novcem.

Oduvek su se lomila koplja oko njega, pa su ga posedovali Mlečani, Mađari, Turci i tako sve do 1878. godine, kada su ga Crnogorci oslobodili. Sve se to vidi na građevinama koje su preživele, mada većina ima siluetu ruševina. Unutar zidina se nalaze crkve Svete Katarine i Svete Venerande iz 14. i 15. veka, dok se u zapadnom delu nalaze ostaci crkve Svetog Nikole, zaštitnika pomoraca, koju je u 13. veku podigla Jelena Anžujska.

Dok se penjete kaldrmisanom ulicom, u kojoj su kao na Baščaršiji smeštene kafedžinice, radnjice i suvenirnice, priča o starim zanatima po kojima je ovaj kraj bio poznat dobija i sliku. Nekada je ovde postojala pravilno razgranata mreža ulica, koja se polako gubila čestim proširivanjem i dograđivanjem. Na ulasku u grad vidi se reljef mletačkog lava, Omerbašića džamija iz 17. veka i grob derviša Hasana, dok se sa zidina Citadele pruža pogled na akvadukt. Sve je ovde kao u nekom lavirintu, što šetnju i čini osobenom, pogotovo kada stignete do glavnog trga i ostataka katedrale Svetog Đorđa, zaštitnika Bara, tamo gde je nekada bio forum. U ovoj crkvi je 1077. krunisan knez Mihailo Vojisavljević, a potom je to postao zvanični hram krinisanja i sahranjivanja dinastije Vojisavljevića, kada je Stari Bar bio centar Duklje.

Ako i ne prepoznate sami, vodiči će vam pokazati ostatke turskog kupatila iz 18. veka, Sahat kulu, Kneževu palatu, kao i barutanu. Neki izvori kažu da je na ovom prostoru bilo i do 600 objekata, građenih u stilu romanike, gotike, renesanse i u orjentalnom duhu, a najbolje je sačuvana crkva Svetog Jovana Vladimira iz 13. veka, obnovljena 1927. godine.

Neke građevine su obnovljene posle zemljotresa iz 1979, u kojem je stradao i akvadukt, pa je prekinuto snabdevanje vodom. Neke se dižu iz pepela, a neke tek otkrivaju kao spomenici kulture. Muzej na otvorenom polako dobija obrise grada.

Srednjovekovni Haj Nehaj

Na deset kilometara severozapadno od Bara, na brdu iznad mora, nalaze se ostaci grada Haj Nehaja iz 15. veka. Izgradili su ga Mlečani, ali su ga dogradili Turci u 16. veku. Ovde se nalazi crkva Svetog Dimitrija iz 8. veka, sa dva oltara, okružena čvrstim zidinama, sa puškarnicama i odbrambenim kulama.

Izlet do Skadarskog jezera

Da biste posetu barskoj opštini, uz Stari grad, još više „zasladili“, preporuka turističke organizacije je plovidba Skadarskim jezerom. Izlet brodićem kroz raskošnu vegetaciju, sa pogledom na ostrva sa srednjovekovnim manastirima i najvećim rezervatom ptica u Crnoj Gori, ribarska sela sa autentičnom arhitekturom, melem je za oči i uši.

(Novosti.rs)

KOMENTARI



Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *