ЈНА у ратовима у Хрватској и БиХ по ФХП

JNA u ratovima u Hrvatskoj i BiH po FHP

18 jula 2018

Piše: Savo Štrbac

Tema vrlo interesantna i veoma intrigantna, tim više što je mnogo njenih pripadnika procesuirano i pred međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) a još više pred nacionalnim sudovima u regionu, od kojih su mnogi procesi još u toku. A i mnogo je napisano knjiga, magistarskih radova, doktorskih disertacija, feljtona i snimljeno dokumentarnih i igranih filmova na tu temu. S obzirom na to da se i sam od početka bavim ratom iz devedesetih i njegovim posledicama, uglavnom na području Hrvatske i bivše RSK, živo me je interesovalo šta je to mlada autorka istražila i napisala na ovu temu.



Mora joj se priznati da je uložila veliki trud da pročita desetine spisa MKSJ i nacionalnih sudova, zakona, knjiga, novinskih članaka… Nameru iz rezimea, iznesenu na početku knjige, “da se sačini pregled primera koji ukazuju na matricu učešća vojske sa jugoslavenskim predznakom u ostvarivanju ciljeva samo jedne, srpske strane u ratovima na području bivše Jugoslavije”, autorka je uspela da sažme na stotinak stranica svojih nalaza i zaključaka, potkrepljenih sa 6 priloga i čak 761 fusnotom.

Jedan zaključak iz dosijea (str. 17. st.1) glasi: “Nakon perioda osvajanja teritorije Hrvatske putem uspostavljanja tampon zona, JNA se od leta 1991. godine u sukobima otvoreno stavila na stranu pobunjenih Srba”. Nije mi namera da branim JNA (imaju oni dovoljno stručnih i još uvek živih pripadnika) ali moram istaći notornu činjenicu da JNA nije osvajala teritorij Hrvatske u leto 1991, jer se na tom području nalazila još od 1945. i gde je,  makar do međunarodnog priznanja Hrvatske, koje je usledilo u januaru 1992, bila jedina legitimna i regularna vojna formacija.

Autorka je dosta teksta posvetila napadima JNA na sela u Severnoj Dalmaciji, Škabrnji i Nadinu (usput rečeno Nadin je pripadao opštini Benkovac, a ne Zadru), koji su se odigrali 18. i 19. novembra 1991. Po njenom prikazu ispada da su pripadnici JNA iz čistog ćeifa ubijali civile, rušili crkvu, školu i privatne kuće u Škabrnji. Takve zaključke potkrepljuje i jednim mojim tekstom (“Frenki, Jovica i inspiratori”, objavljen u decembru 2015. u jednom beogradskom listu, fusnota 296), te iskazima svjedoka sa obe suprostavljene strane date pred MKSJ, iako su im prikazi događaja dijametralno suprotni.

Čini to tako da od svakoga uzima samo ono što joj je potrebno da potkrepi svoju “početnu nameru”. Iz mog teksta, primera radi, uzima činjenicu ubistva dvojice pripadnika JNA, ali ne i da je jedan od njih, aktivni oficir i komandir tenkovske čete, ubijen iz snajpera dok je hodao ispred transportera sa megafonom u ruci i pozivao seoske predstavnike vlasti na pregovore, a drugi, redov,  kad je krenuo da mu pruži prvu pomoć, što je i dovelo do dvodnevne borbe u kojoj je bilo mrtvih i ranjenih na obe strane.

Najdirektniji povod da reagujem na uvodno pomenuti dosije je taj što autorka među “mestima zatočenja u koja su odvođeni meštani osvojenih sela” navodi i Benkovac (moj rodni grad), o kom događaju imam saznanja iz prve ruke, o čemu se autorka mogla informisati  u mom već pomenutom tekstu u kojem piše: “Dakle, u toku dvodnevnih borbi u Škabrnji, pripadnici JNA su izvlačili civile iz zone borbenih dejstava kako bi ih spasli od pogibelji. Preko stotinu žena, dece i staraca dovezeno je autobusima u Benkovac i smešteno u dečji vrtić, gde su se već nalazile i srpske porodice izvučene iz sela blizu linije fronta. Sutradan su odvezeni u selo Pristeg i vraćeni na hrvatsku stranu”.

Odgovorno tvrdim da niko iz te grupe nije vođen u kasarnu i mučen, maloljetnici nisu vođeni u Biljane gdje su im prijetili četnici, dječiji vrtić nije preko puta kasarne i niko iz grupe nije izdvojen, kako to autorka piše i svom dosijeu. To znam jer sam lično sa hrvatskim vlastima iz Biograda n/m, vatrogasnom telefonskom linijom, dogovarao njihov prelazak na hrvatsku stranu.

I autorka u fusnoti 385 citira par. 278. iz prvostepene presude MKSJ Martiću da u Benkovcu “elementi krivičnog dela zatvaranja nisu dokazani”. Ali ko još čita i fusnote?

Da je autorka imala nameru (dobila zadatak) da sačini pregled primera koji ukazuju da je JNA uzela učešća i u ostvarivanju ciljeva bilo koje strane u sukobu devedesetih, tvrdim da ih  je takođe mogla naći kroz dokazni materijal kojeg je pregledala i kojeg nije pregledavala a dostupan je.

“Dosije: JNA u ratovima u Hrvatskoj i BiH” mnogo me podseća na presudu kojom  sudija prije početka glavnog pretresa odluči da je optuženi kriv pa tek potom traži dokaze za takvu odluku.

(Politika)

KOMENTARI



3 komentara

  1. PASTOR AETERNUS says:

    Sud u Hagu bio je savremena INKVIZIJA namenjena spaljivanju "veštica" (Srba). Prethodno omaklo im se i sa Đordanom Brunom a pronašao i Kopernikanski preokret (pokajnici).

  2. PASTOR AETERNUS says:

    JNA je istorijski fenomen: vojska u povlačenju izvršila agresiju.!!! U hrvatskoj domovinskoj Mitologiji još nisu odredili termin: da li su opkoljene kasarne JNA bile Napadnute ili "oslobođene".!!

  3. Kulak says:

    JNA je bila jedina legitimna i legalna vojska na teritoriju međunarodno priznate države Jugoslavije.Ova autorka čije piskaranje komentira gospodin Savo Štrbac prihvata "hrvatsku verziju povijesti" prema kojoj je JNA pala s Marsa.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *