slika-25-12-23-17-49_darkoPiše: Dr Darko Tanasković

Jedan od nosećih stubova demokratije svakako je većinsko odlučivanje, odnosno sprovođenje odluka većine u nekoj zajednici. Nema, verovatno, nikoga razumnog ko bi osporio iznetu konstataciju. Ali većinsko odlučivanje nije i jedina pretpostavka istinske demokratije. Od značaja su i sadržina i cilj političkih programa koji se upuštaju u utakmicu, kao i vrednosna načela na kojima počivaju.

Postoje političari ili, tačnije, „političari“ koji, kad im to odgovara, imaju sklonost da ovu suštinsku dimenziju demokratije prenebregnu ili zaborave. Posledice su, po pravilu, teške. I po građane i po demokratiju. Kad se većinska volja izrodi u teror većine nad manjinom, teško je i dalje govoriti o demokratiji.

Od vremena raspadanja Jugoslavije, oni političari koji se, uprkos dubokoj nacionalnoj podeli njenih stanovnika, tvrdoglavo zalažu za unitarnu BiH, s muslimanskom/bošnjačkom dominacijom, traže alibi u formalno demokratskom, „građanskom“ načelu „jedan čovek, jedan glas“, iako njegovo sprovođenje znači preglasavanje čitavih naroda.

Konkretno, na referendumu o nezavisnosti BiH 1992. godine, kao da se glasa o podizanju cene mleka u Švajcarskoj, tadašnji Muslimani (potonji Bošnjaci) i Hrvati preglasali su Srbe i uveli zemlju u neminovni sukob. Za njih su bili bitni samo goli brojevi i numerička većina glasova. Znamo kakva je nesreća usledila.

Tokom rata nastavilo se sa tom pogubnom matematikom, ali se sada licitiralo brojevima poginulih i/ili prognanih Bošnjaka, sa srebreničkom tragedijom kao kulminacijom. Akcijom „Glasajmo za Srebrenicu“ nedavno je dirigovanim registracionim inženjeringom u ovom gradu obezbeđena tesna pobeda nad srpskim strankama, da bi potom pokretač te operacije Emir Suljagić krenuo u široku koalicionu inicijativu „Prvi mart“, kojom bi se „izborima Republika Srpska vratila Bošnjacima“. Namera je da se građani za opšte izbore 2014. registruju tako da glasaju onde gde su se izjašnjavali na referendumu 1. marta 1992. Kao da se u međuvremenu ništa nije dogodilo i kao da većina tih potencijalnih glasača ne živi stotinama, pa i hiljadama kilometara daleko od predratnog stalnog prebivališta. Nije važno. Važni su samo brojevi, a ne ljudi…

Najnovija epizoda, opet u vezi s brojevima, ovoga puta JMBG, spektakularno je započela u Sarajevu, blokadom zgrade Parlamenta BiH. Zahteva se hitno donošenje zakona o JMBG kako bi novorođenčad mogla biti uvedena u spiskove građana i ostvariti, recimo, pravo na zdravstvenu zaštitu. Nedonošenje pomenutog zakona svakako stvara probleme bebama i njihovim roditeljima, ali je manje jasno (odnosno više je nego jasno) zašto ti „roditelji“ insistiraju baš na verziji zakona kojom se utvrđuju registraciona područja koja presecaju entitetske linije razgraničenja na kojima počiva ustrojstvo dejtonske BiH. Opet ti brojevi i registraciona područja!

Može li se već jednom shvatiti da kad se u politici ljudi zamene brojevima i započne „demokratski“ aritmetički rat, po pravilu na kraju ostane manje ljudi, s manjkom demokratije i sreće?