Куда иде СПЦ?

Kuda ide SPC?

13 marta 2018

Piše: Tomislav Kresović

Novi Ustav SPC i Kosovo i Metohija?!

SRPSKI patrijarsi ubuduće će biti birani u Pećkoj patrijaršiji jer je Pećka patrijašija od istorijske I duhvne važnosti za SPC I srpski narod. Postavlja se pitanje Da li je to odgovor SPC kroz promenu svog Ustava i biranja patrijarha odgovor na nezavisnost Kosova i Metohije i “bolni kompromis” koji Srbija i njena vlast treba da učine,ili je reč da će SPC biti homogenizovana na Kosovu i Metohiji kao drugom Srpskom Hilandaru, teritoriji ili eksteritoriji druge države Kosovo po priznanju većeg dela EU,SAD i oko 100 država kao i većine balkanskih pravoslavnih država koje su priznale nezavisnost Kosovo poput Crne Gore, Bugarske, Rumunije. Budući naziv u SPC: „Srpska pravoslavna crkva – Pećka patrijaršija“ otvara niz pitanja pozicije SPC odnosa prema državi i načina unutrašnjeg funkcionisanja koji vodi oblicima “federalizacije” odnosno feudalizacije uz “demokratski” princip odlučivanja. Današnja SPC crkva obnavljana je pod imenom Pećka patrijaršija 1557. kao i 1922. godine.

Moć vladika i mitropolija !?

Novi “demokratski “ princip izbora i procedure u SPC oko patrijarha po dostupnim informacijama biće pojednostavljena i on će se birati tajnim glasanjem, uz obaveznu dvotrećinsku većinu vladika. Novi Ustav SPC predlaže da se umesto postojećih 13 eparhija preimenuju u mitropolije što stvara prostor za veću moć vladika ,politizaciju unutar SPC, vidove uticaja raznih struja i kompromise sa svetovnom odnosno državnom vlašću i politikom I uticajima spolja .Po tom principu izabrani kandidat za crkvenog poglavara zvati arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpskih i pomorskih zemalja .Veliko je pitanje zašto se pripremaju Ustavne promene SPC koje se negde poklapaju sa promenama Ustava Srbije, gde se traži zbog pristupanja EU i normalizaciji odnosa sa vlastima u Prištini izbacivanje preambule o Kosovu I Metohiji kao sastavnom delu države Srbije.Novi Ustav SPC je u nacrtu postojećeg Ustava iz 1931 godine i poslednje revizije iz iz 1947 godine.Ustava SPC iz 1931 godine je negde usklađen sa Ustavom Kraljevine Jugoslavije iz 1931 godine i tadašnjom teritorijalnom organizacijom države samim tim I SPC. Ako se planira “izbacivanje” Kosova I Metohije iz novog Ustava Srbije onda je to odgovor SPC na taj mogući čin ili je to prilagođavanje real-politici s tim da SPC na Kosovu I Metohiji bude jedini autonomni zaštitnik srpskog naroda zbog gubitka ingerencija državnosti Srbije na Kosovu I Metohiji I da delovi Kosovo I Metohija dobijustatus Hilandara

Patrijarh ili “Predsednik” SPC?

Nacrt novog ustava sugeriše da se novi poglavar bira u Pećkoj patrijaršiji, a kao mogućosti predviđena su crkvena sedišta u Beogradu ili u Sremskim Karlovcima, pri čemu se napušta dosadašnja praksa „apostolskog žreba“ – nasumičnog izbora jedne od tri koverte sa imenima kandidata. Ideja o podeli Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke, i stvaranje dve nove eparhije: Voždovačko-vinčanska, sa sedištem na Voždovcu, i Zemunsko-novobeogradska, čiji će vladika sedeti na Novom Beogradu može da uvode model regionalističke koncepcije SPC odnosno njene decentralizacije . Vladike se biraju apsolutnom, a patrijarh dvotrećinskom većinom čime se položaj Pattrijarha svodi na princip izbora Predsednika države kojeg bira parlament a ne na neposrednim izborima.Tako Patrijarh SPC dobija više simbolički uticaj nego što je bio do sada ,i otvara put moći vladika I mitropolita koji se mogu prilagođavati I političkim i društvenim uticajima kao I onim međunarodnim. Po dosadašnjo praksi Ustava SPC Apostolski žreb je uveden kao barijera od uticaja svetovne vlasti na donošenje odluka. Posle izbora patrijarha Germana ustanovljena je praksa da se prilikom posle finalnog kruga izjašnjavanja, imena trojice kandidata stave u identične koverte i stave pred nekog od slučajno izabranih monaha. Ovakav izbor smatrao se zaštitom od nametnutih rešenja iz krugova bliskim svetovnim vlastima. Sada je moguće da se uticaj svetovne vlasti I međunarodne politike na određeni način “umeša” u interese SPC. Predloženim propisima zadržano je postojeće rešenje da patrijarha bira Sveti arhijerejski sabor, s tim što u slučaju biranja crkvenog poglavara dobija epitet „izborni“.

Tomislav Kresović

(Vidovdan)

KOMENTARI



Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *