На Пагу пронађено место масовне гробнице Срба и Јевреја

Na Pagu pronađeno mesto masovne grobnice Srba i Jevreja

3 oktobra 2017

Na inicijativu udruženja „Jadovno 1941.“ iz Banjaluke, organizovana je dvodnevna ekspedicija čiji je zadatak bio da na području ostrva Paga, na rtu Slana, locira mesto na kome su u noći između 14 i 15. avgusta 1941. godine ustaše poklale 91 dete uzrasta do petnaest godina, 293 ženske osobe i 407 muškaraca.

„Članovi ekspedicije raspolagali su sa nekoliko fotografija koje su uradili italijanski vojnici početkom septembra 1941. i oskudnim pisanim materijalima koji su samo približno opisali lokaciju stratišta“, rekao je za Srnu predsednik Udruženja „Jadovno“ Dušan Bastašić.

On je pojasnio da je za odluku o odlasku na teren presudna bila fotografija iz istog perioda snimljena sa samog stratišta, koja je u arhiv Udruženja stigla nedavno iz Italije, a na kojoj je vidljiv širi prostor oko tog mesta.

„Veliku pomoć u lociranju stratišta pružio je lokalni meštanin, dobar čovek i poznavalac terena koji nije odustao od potrage ni onda kada se činilo da će misija biti neuspešna“, kaže Bastašić.

„Uspinjući se po teško pristupačnom i strmom terenu, na oko 300 metara vazdušne udaljenosti od mora, nedaleko od uvale Malin, ekipa je stigla do male visoravni blagog nagiba sa koje je bio vidljiv krajolik istovetan onome na 76 godina staroj fotografiji“, rekao je on.

Mada je od leta 1941. priroda učinila svoje, na tom mestu, udaljenom oko šezdeset metara od ruba visoravni Fornaža na severu, kako kaže Bastašić, jasno su vidljivi tragovi pedeset metara dugog rova i nekoliko drugih, dvadesetak metara dugih postraničnih rovova gde je ubijena 791 žrtva.

„Tek dolaskom na mesto zločina može se pretpostaviti kakav težak i mučan put su prešle žrtve hodajući skoro dva kilometra po kamenoj pustinji od mesta logora Slana do mesta gde su bile mučene i ubijene. Ništa lakše nije bilo ni ženama sa decom koje su od logora u Metajni u utrobi broda bile prevezene do uvale od koje je trebalo preći oko pola kilometra oštrog uspona do iskopanih rovova“, ističe Bastašić.

On je dodao da su članovi ekspedicije snimili niz fotografija i video-zapisa, a lokacija i put do nje snimljeni su GPS aparatom.

„Na tom mestu, zločin je počinjen noć uoči katoličkog praznika Velike Gospe 1941. godine, kada su ustaški zločinci neposredno pred zatvaranje logora Slana i Metajna od strane italijanske vojske imali nameru da pobiju sve preostale logoraše“, podseća Bastašić.

On je rekao da su se sutradan ujutro, nakon što su ustaški zločinci dovršili krvavi pir, pijani i krvavih uniformi, priključili litiji koja se kretala ulicama grada Paga i završila u katoličkoj crkvi u centru grada.

Bastašić navodi da su, zbog raspadanja tela žrtava i straha od zagađenja vode za piće, italijanski vojni sanitarci dvadesetak dana nakon zločina izvršili ekshumaciju i spaljivanje tela čiji su pepeo i nagorele telesne ostatke zatrpali u iste rovove u kojima su žrtve bile ubijene.

„Pošto teren rta Slana obiluje podzemnim vodama koje tokom kišnih perioda izviru i slivaju se prema moru, pepeo i ostaci spaljenih tela nošeni su proteklih osam decenija prema plavoj grobnici paških vrata gde je leta 1941. svoje živote završio najveći broj žrtava, od njih najmanje 8.020 ubijenih na ovom hrvatskom ostrvu“, navodi Bastašić.

On ukazuje da danas na ostrvu Pagu, na mestu nekadašnjeg logora, nema spomenika koji bi podsećao na stravičnu sudbinu nedužnih žrtava, Srba i Jevreja.

Spomen-ploča u uvali Slana, postavljena 1975. godine, razbijena je 1991. a one obnovljene 2010. i 2013. godine, razbijene su nakon svega nekoliko dana.

„Potomci žrtava okupljeni oko udruženja `Jadovno 1941.` u junu 2015. godine na mestu nekadašnjeg logora Slana, na brežuljku između srpskog i jevrejskog logora postavili su i osveštali Časni krst“, dodao je Bastašić.

KOMENTARI



4 komentara

  1. Svetislav Surina says:

    A gde je zakopano onih 7040 muškaraca,žena i dece?Bilo bi dobro da taj dobar meštanin iz Metajne, pokaže gde su grobnice sakrile ustaše.

    • Dušan J. Bastašić says:

      Većina je ubijena bacanjem u more, plavu grobnicu paških vrata sa kamenom oko vrata. Jedan broj zatočenika je ubijen i zatrpan na nekoliko mjesta na visoravni rta Slana koji nosi naziv Fornaža.

  2. Uf says:

    Imali ijedan deo teritorije u sasatavu Hrvatske a da na njemu nema Srbskih kostiju odnosno masovnih grobnica? Mislim da nema !!!

  3. Svetislav Surina says:

    Ova grobnica nalazi se na predelu Furnaža, a gde su ostale grobnice?Da je toliki broj ljudi bačen u more, zanli bi meštani Metajne i Grada Paga.Vlasnici brodova koji su prevozili logoraše iz Karlobaga na Pag su svedoci, koji nigde ne spominju, da su zlikovci ustaše bacali internirce u more.Neka se Bastašić pobrine da otkrije i druge grobnice za koje meštani nemaju pojma da postoje.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *