RUSKI MEDIJI: Srpska omladina je organizovala sarajevski atentat zato što su bili pristalice ideje o ujedinjenju svih Srba na Balkanu

RUSKI MEDIJI: Srpska omladina je organizovala sarajevski atentat zato što su bili pristalice ideje o ujedinjenju svih Srba na Balkanu

1 novembra 2013

4gavriloprincipKako je poznato, neposredni povod za izbijanje I svetski rat je bio sarajevski atentat. 28 juna 1914. godine 19-godišnji član „Mlade Bosne“, Gavrilo Princip, ubio je prestolonaslednika Franca-Ferdinanda. Sarajevski atentat je izazvao veliki odjek kako u evropskoj, tako i u ruskoj štampi. Listovi „Russkie vedomosti“ i „Russkoe slovo“ detaljno opisuju događaje, koji su bili uvertira Prvom svetskom ratu.

„Russkie vedomosti“ objašnjavaju, šta je prethodilo samom događaju:

To, što su ubice bili Srbi, izazvalo je sumnje, da su njegovi pravi inicijatori bile pristalice velikosrpske ideje. Bura negodovanja protiv Srba zatrovala je ne samo vladajuće nacionalnosti dualističke imperije – Nemce i Mađare – već i srpske jednoplemenike Hrvate. To, čudno, na prvi pogled, neprijateljstvo između Srba i Hrvata se može objasniti antagonizmom, zasnovanim na religijskoj osnovi, koji se u tom periodu pojačao idejnim razmimoilaženjem po političkom pitanju južnog slovenstva.

O čemu se tu radilo? Po mišljenju novinara „Russkih vedomosti“:

Zvanična aneksija Bosne i Hercegovine zadala je težak udarac nadama srpskog življa na tim prostorima na političko ujedinjenje sa svojim narodom u Srbiji i Crnoj Gori. Dodeljena autonomija BiH nije mogla ni u najmanjoj stepeni da bude nagrada Srbima za pretrpljeni udar, da ne govorimo o veoma skromnim razmerama samostalnosti, dodeljenih pokrajini. Novi poredak nije omogućavao srpskom pravoslavnom stanovništvu, koje je činilo osnovnu seljačku masu, odgovarajuća prava. Među Srbima, koji su uvek stradali zbog svojih simpatija prema Srpskom kraljevstvu, nakon pobedničkih, za Srbe, Balkanskih ratova 1912-1913, počela se veoma brzo širiti propaganda u korist ujedinjenja južnih Slovena pod krunom Karađorđevića.

„Russkoe slovo“ primećuje:

Posle Aneksione krize i Balkanskih ratova, srpska omladina je bila veoma neprijateljski raspoložena prema ubijenom. Oni su u nadvojvodi Francu-Ferdinandu videli revnosnog pristalicu katolicizma i autonomije Hrvatske, kao protivtežu srpskim težnjama za Velikom Srbijom.

„Russkie vedomosti“, takođe, analiziraju i nacionalni raskol unutra slovenskog stanovništva:

Velikosrpska ideja nije imala velikog odjeka među Hrvatima, koji su bili više pristalice trializma. Pristalicom ideje trializma je smatran i sam nadvojvoda. Njegova suština se zaključuje u težnju da dualistička monarhija Habzburga preraste u savez ravnopravnih država – Austrije, Mađarske i Južnoslovenskog kraljevstva. Pristalice ideje trijalizma ne žele da od Austro-Ugarske stvore federativnu državu, već samo da joj dodaju treću slovensku državu, kao ravnopravnog člana austro-ugarskog saveza. Oni maštaju da u sastav te države uključe Hrvatsku, Dalmaciju, Bosnu i Hercegovinu… Ideja trijalizma se davno rodila, još u trenutku okupacije Bosne i Hercegovine od strane Austro-Ugarske. U toj provinciji, pristalice trializma su sada jasno videle okosnicu buduće slovenske države, koja je trebala ući u sastav austro-ugarskog saveza. Nakon Berlinskog kongresa 1878 godine, u Hrvatskoj je potezano pitanje stvaranja Velikohrvatske kraljevine, nezavisne od Ugarske. Čak je i hrvatska skupština poslala pismo imperatoru u kojem je zatražila pripajanje Bosne i Hercegovine Dalmaciji. U isto vreme, skupština je zatražila i pripajanje Velike Krajine Hrvatskoj… Ovaj zahtev skupštine, kako je poznato, bio je prihvaćen. Ali to nije moglo dovesti do željenog rezultata, pošto je Mađarska, pravilno, videla u velikohrvatskom pokretu opasnost za svoj politički uticaj i nemogućnost ujedinjenja svih Južnih Slovena pod skiptrom Habzburga.

Sve ovo je i dovelo situaciju u regionu u eksplozivno stanje. Ruske novine naširoko objašnjavaju čitaocima, u kom pravcu se situacija može razvijati:

Zaštitnici aktivne međunarodne politike dualističke imperije, videli su u trijalizmu mogućnost da privuku Slovene na stranu Austro-Ugarske, dajući im punu političku ravnopravnost, što bi značajno podiglo politički značaj Austro-Ugarske u očima Evrope… Smrću Franca-Ferdinanda pristalicama trijalizma je bio nanesen snažan udarac. Tu ponajviše i leži odgovor za gorčinu trialista protiv Srba, kao nosioce ideje rastakanja Austro-Ugarske i stvaranja Velike Srbije.

(Glas Rusije)

KOMENTARI



Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *